Малага университеті мен Огайо штаты университетінің Векснер медициналық орталығының ғалымдары бас-ми жарақаты адамның стреске сезімталдығын қалай өзгертетінін зерттеді. Тышқандарға жүргізілген тәжірибе мидың зақымдануы жасуша деңгейінде ұзақ мерзімді із қалдыратынын көрсетті, деп хабарлайды Astana TV.
Зертханалық сынақ барысында жарақат алған жануарлар екі аптадан кейін қатты стреске ұшыраған. Нәтижесінде, жүйке және эндокриндік жүйенің жұмысына жауап беретін мидың гипоталамус пен гипофиз бөліктерінде айтарлықтай өзгерістер тіркелді.
Тәжірибе нәтижесінде анықталған басты деректер
Иммундық жауап: стрестен кейін жарақат алған жануарлардың миында қабыну үдерісі күшейіп, микроглия (мидың иммундық жасушалары) құрылымы өзгерген.
Мінез-құлықтағы өзгеріс: бұрын зақым алған тышқандар күйзелістен кейін қауіптен қашуға тырысып, жоғары мазасыздық белгілерін көрсетті.
«Иммундық ес» әсері: ғалымдардың пайымдауынша, алғашқы жарақат микроглия жасушаларының сезімталдығын арттырады. Соның салдарынан кейінгі стресс мида анағұрлым ауыр қабыну тудырады.
Гормонның қалыпты деңгейі: жасушалық деңгейдегі өзгерістерге қарамастан, қандағы стресс гормонының (кортикостерон) көрсеткіші шарықтап кетпей, әдеттегідей деңгейде қалған.
«Бас-ми жарақаты жасуша мен молекула деңгейінде бірден байқала қоймайтын жасырын өзгерістерге әкелуі мүмкін. Уақыт өте келе бұл бұзылыстар сақталып, болашақта жаңа күйзеліс кезінде мінез-құлықтың өзгеруіне ықпал етеді», — деді зерттеудің тең авторы Мария Долорес Лопес.
Зерттеудің шектеулері
Ғалымдар бұл тұжырымды бірден адам ағзасына теліп, кез келген бас жарақаты міндетті түрде жүйке ауруына алып келеді деуге ерте екенін ескертеді.
Сынақ тек аталық тышқандарға арнайы зертханалық жағдайда жүргізілген. Енді зерттеушілер бұл өзгерістердің қаншалықты ұзақ сақталатынын және адам ағзасында дәл осындай құбылыстың қайталану-қайталанбауын анықтауы тиіс.
